E-mail: Hasło


2011-11-14
Alzheimer
Artykuł z cyklu - "Poznaj choroby"

Współczesność lubi młodość, równowaga wszechświata wymaga jednak by rozpychający się „kult młodości”  zmierzył się z nowym zjawiskiem - postępującym starzeniem się społeczeństwa. Średnia długość życia, a w konsekwencji  liczba ludzi starych rodzi nowe wyzwania i problemy, konieczne staje się więc krzewienie kultury współżycia tych dwóch światów „młodości” i „starości” - 
Alzheimer (najczęstsza przyczyna występowania otępienia u osób powyżej 65 roku) puka do naszych drzwi, pojawiają się nagle w naszych rodzinach osoby którymi trzeba się zająć, osoby, które dotąd zdrowe, sprawne intelektualnie stają się jak dzieci i to dzieci niegrzeczne. 

Trudno opisać cierpienia rodzin, które muszą bezradnie przeżywać powolną intelektualną śmierć bliskich. Ludzie, którzy nie zetknęli się wcześniej z chorobą Alzheimera, są zaskakiwani nietypowymi, niekiedy krępującymi zachowaniami bliskich osób, nagle chorych. Jakie objawy mogą wskazywać na Alzheimera? 
Zapominanie nazw przedmiotów codziennego użytku, pytanie ciągle o to samo, zaburzenia orientacji przestrzennej, np. trudności z powrotem do własnego domu, napady agresji, napady lęku. Tym  zmianom  często  towarzyszą objawy neurologiczne np. zespół parkinsonowski – spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia mimiki twarzy, sztywność mięśni. W zaawansowanym stadium choroba uniemożliwia samodzielne wykonywanie nawet codziennych prostych czynności i osoba chorująca na chorobę Alzheimera wymaga stałej opieki.  Od pewnego czasu choroba ta przestała być tabu. Powstały stowarzyszenia Alzheimerowskie,  wspierające  rodziny opiekujących się chorymi, domy opieki, państwowe i prywatne, przyjmujące osoby z chorobą Alzheimera.
Choroba Alzheimera to postępująca, degeneracyjna choroba ośrodkowego układu nerwowego. Przyczyna warunkująca wystąpienie tej choroby nie jest znana i nie ma metod pozwalających na jej wyleczenie. Uczeni ciągle tropią  czynniki ryzyka wystąpienia choroby Alzheimera: lista genów, zwiększających ryzyko zachorowania na tę chorobę wieku starczego, powiększyła się już  do 10 (publikacja na łamach "Nature Genetics") przypuszcza się też, że na rozwój choroby może mieć wpływ zbyt intensywna praca komórek nerwowych, nieodmiennie  jednak jako głównego winowajcę podaje się  wiek, poziom wykształcenia, interakcje społeczne i rodzinne, urazy głowy, problemy zdrowotne ze strony układu sercowo-naczyniowego (z powodu cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, wysokiego poziomu cholesterolu oraz udarów), palenie tytoniu, infekcja wirusem opryszczki (HSV-1). Dochodzi do zaniku kory mózgowej. Na poziomie mikroskopowym stwierdza się występowanie blaszek amyloidowych zbudowanych z beta-amyloidu (zwanych też blaszkami starczymi lub płytkami starczymi), które odkładają się w ścianach naczyń krwionośnych oraz  nadmierną agregację białka tau wewnątrz komórek nerwowych mózgu, w postaci splątków neurofibrylarnych (NFT).

Obecnie Alzheimera diagnozuje się na podstawie testów pamięciowych, diagnostyki depresji, badań  genetycznych i kosztownych skanów komputerowych (badania OUN, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny
MRI, fMRI, spektroskopia MR, PET, PET-CT, SPECT). Mamy zdiagnozowanego Alzheimera w rodzinie i co dalej? Farmakologia pomoże nam nieco, ponieważ wciąż nie ma skutecznych lekarstw, aby cofnąć chorobę lub chociażby powstrzymać jej rozwój. Leczenie farmakologiczne koncentruje się na objawowym leczeniu zaburzeń pamięci i funkcji poznawczych. Dostępne specyfiki mogą najwyżej opóźnić procesy degeneracyjne o dwa-trzy lata.  Zanim zaordynuje się leki działające objawowo, należy u każdego pacjenta dokonać weryfikacji stopnia nasilenia otępienia, wykorzystując standardowe narzędzia psychometryczne (w praktyce lekarza rodzinnego może to być test MMSE) Leczenie należy podjąć jak najwcześniej i robić to w sposób ciągły bez niepotrzebnych   "wakacji" , czyli odstawienia leków na kilka dni. 
Obecnie w leczeniu stosuje się trzy inhibitory cholinesterazy, wszystkie są dostępne w Polsce: 

chorzy z dominującą apatią, objawami depresyjnymi i lękowymi prawdopodobnie najlepiej zareagują na leczenie donepezilem  (Aricept, Donepex, Yasnal, Cogiton), 

chorzy z szybką progresją objawów otępienia, objawami psychotycznymi, zaburzeniami snu i pobudzeniem oraz towarzyszącymi objawami parkinsonowskimi  na leczenie rywastygminą (Exelon), zaś pacjenci z patologią mieszaną (alzheimerowską i naczyniową) - na leczenie galantaminą  (Reminyl). 

U chorych z umiarkowanym i znacznym nasileniem otępienia stosuje się  leki blokujące receptory NMDA np. memantynę (preparaty zarejestrowane w Polsce: Ebixa i Axura).

Spośród innych leków proponowanych do leczenia otępienia w chorobie Alzheimera na uwagę zasługują selegilina (Jumex, Selerin, Segan), witamina E oraz preparaty zawierące ekstrakt z Ginkgo biloba (Ginkofar, Bilobil, Tanakan)

Do poprawy w zakresie zaburzeń funkcji poznawczych stosuje się leki nootropowe i poprawiające ukrwienie mózgu, np. piracetam. Do redukcji objawów psychopatologicznych (depresja, omamy, pobudzenie psychoruchowe i urojenia) stosuje się  leki psychotropowe, a na bardzo ważną potrzebę  uregulowania  snu - leki uspokajające i nasenne. Próbuje się podawać również niesteroidowe leki przeciwzapalne.                                       

Firmy farmaceutyczne ciągle pracują nad nowymi lekami:  nadzieję rokuje kolostrynina (kompleks białek bogatych w prolinę pochodzenia zwierzęcego), która ma hamować odkładanie się złogów amyloidowych. Firma Myriad Genetics Inc rozpoczęła szeroko zakrojone testy nowej kuracji lekiem Flurizan, a nowy podobno najskuteczniejszy, bo wykazujący dwukrotną aktywność  w stosunku do obecnych, lek o nazwie Rember, ma trafić do aptek  w 2012 roku. 

Mówi się też o nowatorskiej szczepionce opracowanej przez  naukowców z Teksasu, w której nośnikiem informacji "uczącej" układ odpornościowy, jak chronić mózg przed chorobą Alzheimera są drobinki złota.
Optymistyczne doniesienia z zakresu nowinek technicznych to takie, że trzydziestosekundowy komputerowy test na szybkość reakcji pozwoli wykryć Alzheimera u czterdziestolatków, zanim zaczną zdradzać objawy tej nieuleczalnej choroby, atakującej osoby w zaawansowanym wieku.

Wśród korzyści wczesnego ostrzegania takich jak  zastosowania leków zapobiegawczych (zupełnie innych od obecnych) pojawia się  możliwość podjęcia innych środków zaradczych: zmiany niezdrowego trybu życia, poprawy odżywiania się – na zmianę nigdy nie jest za późno.

Dieta śródziemnomorska bogata w warzywa, owoce i z niską zawartością nasyconych tłuszczów uzupełniona w szczególności o: witaminy z grupy B, a zwłaszcza w kwas foliowy, curry, kwasy tłuszczowe omega-3,  a w szczególności kwasy dokozaheksaenowe niszczące beta-amyloid, warzywne i owocowe soki, wysokie dawki witaminy E działającej antyoksydacyjnie (w połączeniu z witaminą C), umiarkowane spożycie alkoholu dobrze zrobi każdemu przedstawicielowi gatunku ludzkiego.
Regularne ćwiczenia fizyczne,- o ich dobroczynnym wpływie pisałam już wcześniej (rozładowanie stresu, dotlenienie mózgu, sprawność ciała),  spotkania w gronie znajomych  (osoby samotne mają dwukrotnie zwiększone prawdopodobieństwo rozwoju demencji związanej z chorobą Alzheimera w późniejszym wieku niż osoby, które nie były samotne), a po skończeniu pracy zawodowej nie bezczynność tylko podejmowanie czynności intelektualnych ćwiczących nasz mózg (np. gra w szachy lub rozwiązywanie krzyżówek).

Szanujmy swoje zdrowie abyśmy  jak najdłużej byli sprawni  i świadomie mogli przyjąć dobrodziejstwa wieku sędziwego. Szanujmy też tych którzy chorują i pomimo że teraz może nie przypominają naszych ukochanych mam, tatusiów, babć, dziadków – to dalej w tym ciele tkwi ta sama kochana dusza.

powrót








Zmiana hasła:
Nowe hasło: *
Powtórz hasło: *

Edycja danych:
Wiek:
Płeć:
Liczba dzieci:
Waga: